Soạn bài truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy

Thứ năm , 13/08/2015, 23:07 GMT+7
     

Soạn bài truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy

I. Kiến thức cần nắm vững

Bài học giữ nước được thể hiện sinh động qua Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy. Đây là một truyền thuyết không phải là lịch sử, nhưng nội dung câu chuyện cho ta một ý thức, ý niệm về việc dựng nước và giữ nước của tổ tiên ta.

II. Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy chia làm  2 phần:

Phần 1 (từ đầu đến không dám đối chiếu, bèn xin hòa): kể chuyện An Dương Vương xây thành, chế nỏ giữ nước.

Phần 2 (còn lại): kể về bi kịch tình yêu của Mị Châu, Trọng Thủy gắn với thất bại của nước Âu Lạc.

Cả hai phần đều thể hiện nhận thức và thái độ của nhân dân với vai trò, trách nhiệm của cha con An Dương Vương đối với đất nước.

Có thể tóm tắt tình tiết chính của câu chuyện trong vòng 10 câu.

An Dương Vương nối tiếp sự nghiệp vua Hùng, dời đô đến Cổ Loa. / Nhà vua xây thành nhưng bị đổ, sau nhờ Rùa Vàng giúp cho mới xong. / Rùa vàng tặng nhà vua một cái móng để làm lẫy nỏ chống giặc. / Nhờ có nỏ thần, khi bị Triệu Đà tấn công, Âu Lạc đã đánh bại quân xâm lược. / Triệu Đà cầu hôn Mị Châu cho Trọng Thủy, An Dương Vương vô tình gả con gái cho kẻ thù. / Lợi dụng lòng tin yêu của Mị Châu, Trọng Thủy bí mật đánh cắp nỏ thần rồi Triệu Đà tiến đánh Âu Lạc. / An Dương Vương thua trận, cùng con gái chạy khỏi Loa Thành. / Được Kim Quy chỉ ra Mị Chây là kẻ tiếp tay cho giặc nên hà vua chém chết con gái rồi đi xuống biển. / Trọng Thủy thương tiếc Mị Châu, nhảy xuống giếng tự tử. / Máu Mị Châu thành ngọc trai, đem rửa nước giếng đó thì sáng đẹp hơn.

Câu 2. Những chi tiết của truyện thể hiện vai trò của An Dương Vương trong sự nghiệp giữ nước.

- Dời đô từ núi (Ngũ Linh) về đồng bằng (Cổ Loa) để phát triển sản xuất, mở rộng lưu thông. Đó là quyết định sáng suốt của An Dương Vương.

- Vua cho xây chín vòng thành ốc, đào hào sâu, tìm người chế tạo vũ khí (nỏ thần) thể hiện tinh thần cảnh giác, sẵn sàng bảo vệ đất nước, quyết tâm chống giặc bảo vệ nhà nước Âu Lạc.

- Đón mời các cụ vào điện hỏi kết xây thành, ra cửa đông đợi sứ Thanh Giang nghe lời Rùa Vàng diệt trừ yêu quái. Thể hiện thái độ trọng hiền tài trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước của An Dương Vương.

Cau 3. Hình ảnh An Dương Vươn tuốt gươm chém Mị Châu là hành động quyết liệt, dứt khoát đứng về phía công lí và quyền lợi dân tộc để xử án, cũng là hành động thể hiện sự tỉnh ngộ đối với lỗi lầm của nhà vua.

Hành động “rút gươm chém Mị Châu” gợi cho em cảm nghĩ về một hoàn cảnh quyết liệt, thảm khóc của chiến tranh, trước mặt cha con là biển rộng, còn ở sau lưng giặc sắp đuổi đến, người cha đành phải rút gươm chém con và nhảy xuống biển.

Câu 4. Theo em tại sao Trọng Thủy lại tự vẫn sau khi giúp Triệu Đà chiếm được nước Âu Lạc?

Cái chết đó nói lên sự hối hận của Trọng Thủy khi đã vô tình tiếp tay cho cha. Đồng thời đó còn là một bi kịch trong chiến tranh.

Câu 5. Những chi tiết kì ảo trong truyện đã góp phần thể hiện thái độ và tình cảm của nhân dân làm cho truyền thuyết có ý nghĩa sâu sắc hơn:

- Ông già từ phương Đông lại báo tin về sứ Thanh Giang, Thần Rùa Vàng giúp An Dương Vương xây thành ốc là những chi tiết kỉ ảo nhằm đề cao tính chất đúng đắn của việc xây thành đắp lũy của nhà vua nên được người và thần giúp sức.

- Lấy nỏ thần làm bằng móng rùa, bắn một phát tiêu diệt hàng vạn tên giặc là yếu tố kì ảo nhằm thần thánh hóa sức mạnh người Âu Lạc.

- Máu Mị Châu chảy xuống biển thành ngọc là yếu tố kì ảo chứng minh lòng trong trắng bị lừa dối.

Hình ảnh đó phần phàn thanh minh cho sự vô tình gây nên tội của Mị Châu và thể hiện thái độ thông cảm xót thương, bao dung của nhân dân đối với nàng.

- An Dương Vương cầm sừng tê theo Rùa Vàng là yếu tố kì ảo thể hiện thái độ và tình cảm của nhân dân đối với An Dương Vương.

Nhân dân thương tiếc vị vua anh dũng nên không muốn ông chết. Vì vậy lòng biển bao dung đón người anh hùng trở về, thể hiện sự ngưỡng mộ đời đời…