Soạn bài nghĩa tường minh và hàm ý

Thứ tư , 14/01/2015, 09:13 GMT+7
     

Soạn bài nghĩa tường minh và hàm ý

I. Phân biệt ý nghĩa tường minh và hàm ý

Nghĩa tường minh là nghĩa được nói ra một cách trực tiếp bằng từ ngữ trong câu. 

Hàm ý là nghĩa không được nói ra một cách trực tiếp – phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.

1. Đọc đoạn trích trên sách giáo khoa, xác định tình huống các lời thoại nào chưa rõ ý:

Anh thanh niên muốn nói thêm rằng: “Tôi rất tiếc” nhưng không nói thẳng vì muốn che giấu tình cảm của mình.

2. Câu thứ hai không chứa ẩn ý.

II. Luyện tập

1. Đọc lại đoạn trích và cho biết:

a. Câu “Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy” cho thấy họa sĩ chưa muốn chia tay với anh thanh niên; cụm từ “tặc lưỡi” cho biết điều đó.

b. Trong câu cuối đoạn văn, những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái liên quan đến chiếc mùi soa là:

- Mặt đỏ ửng (ngượng ngùng).

- Nhận lại chiếc khăn (không tránh được).

- Quay vội đi (quá ngượng ngập).

Qua hình ảnh này cho thấy cô đang bối rối vì ngượng. Cô định kín đáo để lại cái khăn làm vật kỉ niệm cho anh thanh niên. Không ngờ anh quá thật thà nghĩ rằng cô bỏ quên. (Đây là đặc trưng của ngôn ngữ hình tượng). 

2. Hàm ý câu in đậm trong SGK.

“Ông họa sĩ già chưa kịp uống nước chè đấy”.

3. Tìm câu chứa hàm ý in đậm trên SGK.

Câu “Cơm chín rồi” chứa hàm ý: “Ông vô ăn cơm đi”.

4. Đọc đoạn trích từ truyện ngắn Làng của Kim Lân, cho biết những câu in đậm có chứa hàm ý không?

- Câu im đậm thứ nhất là câu nói lảng (nói sang đề tài khác để tránh đề tài đang nói đến).

- Câu in đậm thứ hai là câu nói dở dang. Vì vậy những câu in đậm trên không chứa hàm ý gì.