Phân tích Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy

Thứ năm , 13/08/2015, 23:08 GMT+7
     

Đề bài: Phân tích Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy

Bài làm

Truyền thuyết Mị Chậu – Trọng Thủy là một trong những câu chuyện có sức hấp dẫn được lưu truyền trong dân gian về buổi đầu của lịch sử dân tộc – một câu chuyện vừa mang nét hiện thực vừa mang nét huyền thoại thời Âu Lạc. Hơn thế nữa, đây cũng là tác phẩm mang dấu ấn bi kịch sớm nhất trong văn chương dân tộc. Bên cạnh bài học về việc đề cao cảnh giác với kẻ thù, tấm oan tình còn để lại bài học mang tính nhân văn sâu sắc.

Mị Chậu là con gái của Thực An Dương Vương. Người con gái trong trắng ngây thơ, tin tưởng tình yêu một cách chân thành cuối cùng đã trở thành “tội đồ” của dân tộc.

Trọng Thủy là con rể của An Dương Vương. Nguyên nhân bi kịch trước hết bắt đầu từ An Dương Vương khi đã để tình riêng lấn át tầm nhìn của một đấng minh quân. Sự mất cảnh giác đáng trách của An Dương Vương vừa làm mất nước, vừa tạo nên cảnh biệt li cha con, vợ chồng.

Theo mạch kể của truyền thuyết, không có những lí giải về nguyên nhân sâu xa khiến cho Mị Châu đã tiếp tay cho Trọng Thủy đánh cắp lẫy nỏ thần Kim Quy. Nhưng theo mạch truyện, Mị Châu rõ ràng đã tin Trọng Thủy đến với nàng bằng cả thấm chân tình. Sự ngây thơ ấy của cá nhân nàng là điều có thể tha thứ, nhưng vì tình riêng mà để lộ bí mật quốc gia thật sự là một tội lỗi khó dung tha. Đáng trách hơn, tình yêu ấy thiếu lí trí thật sự là một tội lỗi khó dung tha. Đáng trách hơn, tình yêu ấy thiếu lí trí sáng suốt đến nỗi nàng không nhận ra được những ẩn ý trong lời nói của Trọng Thủy khi từ biệt để cảnh bảo với vua cha. Nàng không đủ tỉnh táo để nhận ra trong lời chồng tiềm tàng hiểm họa binh đao: “Ta nay trở về thăm cha, nêu như đến lúc hai nước thất hòa, Bắc Nam cách biệt, ta lại tìm nàng lấy gì làm dấu?”. Mị Châu mê muội đến mức không thể nói một lời nói nguyên cớ chia lìa, lại chăm chăm nghĩ về sự đoàn tụ lứa đôi. Đặt tình riêng lên trên vận mệnh quốc gia như vậy thật đáng phê phán.

Đằng sau mối tình Mị Châu – Trọng Thủy là cả một âm mưu thôn thính thâm hiểm của Triệu Đà, không ai khác kẻ thực hiện gian kế ấy lại là Trọng Thủy. Hắn ngay từ khi đặt chân đến Loa Thành làm rể đã đặt nhiệm vụ gián điệp lên hàng đầu. Bỉ ổi hơn, hắn đã lợi dụng ngay người vợ ngây thơ để thực hiện gian kế mỹ mãn. Xét về bản chất Trọng Thủy là một kẻ gian trá và tham lam: lừa gạt vợ để lấy vuốt Rùa Vàng, vừa âm mưu cứu nước, vừa muốn chiếm đoạt trọn vẹn trái tim của Mị Châu. Từ thủ phạm, hắn đã biến thành nạn nhân của chính mình. Không thể nào có sự dung hòa giữa quyền lợi quốc gia với tình yêu đôi lứa khi thù đich là cái mầm họa tiềm ẩn trong mối quan hệ vợ chồng.

An Dương Vương mất nước vì sự thiếu cảnh giác, khinh địch của mình. Bản thân nhà vụ mong mỏi hòa hiếu giữa hai quốc gia, chấm dứt cảnh đao binh, nhưng trớ trêu thay, đó lại là chỗ hở để kẻ dã tâm là cha con Triệu Đà lợi dụng. Bản thân An Dương Vương cũng phải gánh chịu bi kịch khi tuốt gươm trừng phạt kẻ phản bội là chính con gái yêu của mình, nhà vua đã đứng trên quyền lợi quốc gia mà gạt bỏ tình riêng, hành động ấy được trân trọng bằng cách xử lí của dân gian: Rùa Vàng rẽ nước dẫn vua xuống biển. Mị Châu phải trả giá bằng sự nông nổi của mình, nhưng nàng cũng kịp thức tỉnh để nhận ra bi kịch của mình. Một người con gái ngây thơ trong trắng đáng bị phản bội, cuối cùng nàng đã nhận ra bộ mặt kẻ thù dù quá muộn màng.

Trọng Thủy đã phải trả giá cho sự lừa dối khi hắn chỉ còn mang được xác Mị Châu về chôn cất. Với kẻ cướp nước, nhân dân ta không thể cho hắn chiếm đoạt và tiếp tục lừa phỉnh Mị Châu. Sự lừa dối nhơ nhớp của Trọng Thủy là lời cảnh tỉnh: chỉ có tình yêu chân thành mới được đền đáp xứng đáng, tình yêu không thể nào đồng hành với những toan tính thấp hèn, tham vọng cướp nước.

Truyền thuyết Mị Châu – Trọng Thủy muôn đời vẫn còn giá trị từ ý nghĩa nhân văn, từ bài học cảnh giác cũng như lời nhắc nhở về cách giải quyết các mối quan hệ riêng – chung, các nhân – cộng đồng. Câu chuyện bi kịch thấm thía ấy cũng là sự thể hiện lập trường và tình cảm rõ ràng của nhân dân ta trước các vấn đề lịch sử và quan hệ con người.