Giải thích câu tục ngữ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Thứ hai , 26/01/2015, 23:34 GMT+7
     

Đề bài: Giải thích câu tục ngữ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Bài làm 

Tục ngữ là lời nói ngắn gọn, súc tích, dễ nhớ, dễ thuộc, được đúc kết từ thực tiễn cuộc sống. Thông qua lời nói chứa chan tình nghĩa đó, người xưa muốn giáo dục, rèn luyện con người vươn tới sự hoàn thiện. « Ăn quả nhớ kẻ trồng cây » đã đề cập một khía cạnh của đạo lí con người : Lòng biết ơn.

Từ việc làm cụ thể rất đời thường : ăn quả, người trái cây để ăn, thưởng thức hương vị ngọt ngào của trái chín có nhớ tới người đã một nắng hai sương trồng cây, chăm bón, vun xới để cây có được trái chín thơm cho đời. Suy rộng ra đó là những người đã tạo ra sản phẩm cho xã hội, nuôi sống con người, nuôi sống xã hội.

Chính vì lẽ đó, người thừa hưởng phải biết ơn người đã tạo ra cái cho mình hưởng : Nhớ kẻ trồng cây. Lời khuyên thật mộc mạc, giản dị, nhưng hết sức sâu sắc, thể hiện truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc ta, là đạo lí ở đời, là cách ứng xử hoàn thiện giữa người với người. Việc làm cao đẹp này được soi sáng trong ca dao, là tiếng nói tâm tình sâu lắng của nhân dân ta :

« Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần »

Hoặc : « Uống nước nhớ nguồn ».

Hay như Nguyễn Trãi, vị anh hùng của dân tộc, đã khuyên ta : « Ăn lộc đền ơn kẻ cấy cày ».

Câu tục ngữ ngắn gọn, súc tích mà ẩn chứa đầy đủ ân nghĩa thủy chung của dân tộc ta, luôn luôn nhắc nhở ta biết ơn và ghi nhớ công lao của những người đã có công tạo dựng có đồ Việt Nam thân yêu. Những người đã không tiếc xương máu bảo vệ non sông gấm vóc, bảo bệ thành quả cách mạng trong nhiều thập kỉ đã qua và hiện tại. Vì vậy mà hằng nằm chúng ta đều không quên : ngày giỗ Tổ Hùng Vương, ngày giỗ Hai Bà Trưng, Thánh Gióng, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, các liệt sĩ đã hi sinh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và công lao to lớn của Bác Hồ kính yêu.

Ngay từng gia đình đều có bàn thờ tổ tiên được đặt nơi trang trọng nhất. Đến ngày giỗ, Tết… đều tổ chức ôn lại công lao của người đã khuất. Việc làm này đã hướng con người các thế hệ trở nên hoàn thiện hơn về nhân cách làm người, về lòng biết ơn là đạo lí ở đời.

« Ăn quả nhớ kẻ trồng cây »

Nếu dừng lại ở ghi ơn, biết ơn chưa đủ, chúng ta càng ghi ơn, biết ơn thì càng phải biết bảo vệ và phát huy những thành quả cha ông ta để lại. Làm tốt việc này là kế tục xứng đáng sự nghiệp của lớp người đi trước, đồng thời góp phần xây dựng đất nước ngày một giàu đẹp hơn.

Thực tế những năm gần đây chúng ta đã làm được nhiều việc có giá trị, bộ mặt xã hội có nhiều thay đổi : việc đền ơn, đáp nghĩa được phát động rộng rãi trong mọi tầng lớp nhân dân ; phong trào nhà tình nghĩa, phụng dượng mẹ Việt Nam anh hùng… đã có kết quả đúng như lời dạy của câu tục ngữ :

« Ăn quả nhớ kẻ trồng cây »

Bên cạnh việc ghi ơn, biết ơn mà hàng triệu con người đã và đang thực hiện ở mỗi thời điểm khác nhau, vẫn có kẻ « vô ơn bạc nghĩa », « ăn cháo đá bát » - đó là những con người bạc bẽo, không biết trước sau, phải trái, chỉ biết mình mà không biết người, ích kỉ và tàn bạo….

Những con người đó đã làm tổn hại đạo lí ở đời, làm hoen ố nét đẹp tâm hồn cũng như truyền thống đạo đức của người Việt Nam. Họ là ung nhọt của gia đình và xã hội. Chúng ta hy vọng những con người này sớm có cái nhìn và cách ứng xử phù hợp đạo lí, đúng như lời khuyên của cha ông ta.

« Ăn quả nhớ kẻ trồng cây »

Lời dạy của câu tục ngữ đã trải qua bao thế hệ, nó sống mãi với thời gian, với mọi người vì nó phù hợp đạo lí ở đời, phù hợp truyền thống đạo đức và tâm hồn con người Việt Nam.